PORADNIKI

Wybieramy oświetlenie

Rozpoczynamy cykl artykułów, poświęcony oświetleniu portretowemu. Celem jest pokazanie jak prostymi środkami technicznymi uzyskać wysokiej jakości efekty. Każdy odcinek będzie prezentowany przy okazji warsztatów fotograficznych, które odbywają się w salonach Empik przy współudziale Akademii Nikona i empikfoto.pl.

autor: Paweł Duma

Naturalne czy sztuczne.

Światło naturalne jest niedoścignionym wzorem dla każdego fotografa, jednak fotograf decydujący się na nie, musi się do niego zawsze dopasowywać.

Światło sztuczne jest pod kontrolą fotografa, daje możliwość dowolnego kreowania świata podobnego lub niepodobnego do tego co nas otacza i dowolność wyboru czasu realizacji zdjęć. Ale używanie światła sztucznego wymaga od fotografa umiejętności, wiedzy oraz cierpliwości. Najprostszym wyborem będzie systemowa lampa błyskowa (ilustracja 1). Ponieważ jest to narzędzie uniwersalne: użyjemy jej w reportażu i jednocześnie jako lampę „studyjną”. Nie będziemy mieli kłopotów z kolorami a uzyskane rezultaty będą powtarzalne.

ilustracja 1 Przykładowe systemowe dedykowane lampy błyskowe.

Ilustracja 1: przykładowe systemowe dedykowane lampy błyskowe

Twarde czy miękkie.

W fotografii stosunkowo rzadko używamy niemodyfikowanego ostrego oświetlenia. Przyjrzyjmy się efektom uzyskanym gdy fotografowany obiekt oświetlimy bezpośrednio lampą błyskową i przez modyfikator, którego rolę spełni arkusz kalki technicznej (najprostsze i najtańsze rozwiązanie).

Zdjęcie (ilustracja 2a) wykonane przy pomocy bezpośredniego światła daje niezbyt estetyczne efekty: głębokie cienie, mocno podkreślona faktura skóry, co przy portrecie szczególnie w przypadku kobiet jest raczej nie do przyjęcia. Granica pomiędzy światłami a cieniami zdjęcia jest ostra, pozbawiona półtonów.

ilustracja 2a Zdjęcie wykonane przy ostrym bezpośrednim oświetleniu

Ilustracja 2a: zdjęcie wykonane przy ostrym bezpośrednim oświetleniu

Zdjęcie (ilustracja 2b) wykonane światłem zmiękczonym może dać płytsze cienie, faktura ulega wygładzeniu, Jest więcej półtonów, a granica pomiędzy światłami a cieniami jest płynniejsza. Zmieniając powierzchnię modyfikatora (arkusza kalki) możemy wpływać na skalę tych efektów.

ilustracja 2b Zdjęcie wykonane przy zmiękczonym bezpośrednim oświetleniu

Ilustracja 2b: zdjęcie wykonane przy zmiękczonym bezpośrednim oświetleniu

ilustracja 3 Powiększone fragmenty zdjęć z ilustacji 2a i 2b

Ilustracja 3: powiększone fragmenty zdjęć z ilustracji 2a i 2b

Jak to wykonać?

Potrzebny sprzęt: aparat, zewnętrzna lampa błyskowa (lampą sterujemy bezprzewodowo za pomocą lampy wbudowanej lub łączymy lampę zewnętrzną przy pomocy przewodu synchronizacyjnego), różnej wielkości arkusze kalki technicznej (A2 i A1). Mocowanie kalki i lampy błyskowej należy rozwiązać domowymi sposobami lub używając dedykowanych akcesoriów studyjnych.

Ustawienia aparatu:

  • tryb pracy: M;
  • czas naświetlania: czas synchronizacji z lampami błyskowymi;
  • przysłona: F/8;
  • czułość ISO: najniższa:100 lub 200 ISO, ISO AUTO – wyłączone.
  • kolory: monochromatyczne (czarno-białe)
  • balans bieli: lampa błyskowa
  • pomiar światła: matrycowy
  • ostrość: AF (pojedynczy czujnik na oko bliższe obiektywowi)
  • korekcja lampy błyskowej (dobieramy doświadczalnie, jeśli będzie taka potrzeba)
  • lampa błyskowa: ZOOM na 35 mm (można eksperymentować z innymi ustawieniami)
  •  inne: wszystkie funkcje i tryby polepszające, modyfikujące i artystyczne należy wyłączyć.

Przy wyłączonej lampie błyskowej aparat powinien wykonać czarne zdjęcie, tzn nic na nim nie powinno być widać. W ten sposób wiemy, że przy pomocy ustawionych parametrów ekspozycji wyeliminowaliśmy światło zastane. Gdyby jednak do tego nie doszło należy obniżyć czułość, lub przymknąć przysłonę.

Wykonywać będziemy portrety w dość ciasnym kadrze. Pierwsza seria zdjęć przy bezpośrednim świetle lampy błyskowej z różnych kierunków (aparat i model pozostają bez zmian). Druga seria zdjęć to powtórka wykonanych wcześniej ale z dołożoną kalką techniczną jako rozpraszaczem światła.Odległość lampy od kalki dobieramy tak aby cała kalka była oświetlona równomiernie. Celem jest wykonanie serii zdjęć porównawczych służących opanowaniu w operowaniu głównym źródłem światła.

ilustracja 4 Schemat ustawienia planu zdjęciowego. * więcej informacji na temat ustawień aparatu w tekście

Ilustracja 4: schemat ustawienia planu zdjęciowego *więcej informacji nt. ustawień aparatu w tekście

Po wykonaniu serii zdjęć warto wykonać odbitki w formacie 13×18 i rozłożyć je np. na podłodze i wtedy dokonać porównania uzyskanych efektów. na ekranie komputera nie będzie to tak efektowne.

Życzę świetnej zabawy. W następnym odcinku zajmiemy się modelowaniem światła głównego, eliminowaniem cieni oraz tłem.

Zapraszamy na nasze warsztaty fotograficzne. Klik >
Zobacz relację z wręczenia nagród KFE 2013, zakończoną warsztatem fotograficznym. Klik >

Paweł Duma fotografią zajmuje się od 25 lat, popularyzacja tej dziedziny sztuki jest jego sposobem na życie. Od 6 lat jest ekspertem firmy Nikon, ewangelistą Wacoma. Jest współautorem książek „Kadruj z Głową” i „Radość Fotografowania”. Z Akademią Nikona jest związany od samego początku jej istnienia. Współpracował z wieloma agencjami, studiami fotograficznymi oraz międzynarodowymi koncernami. Specjalizuje się w fotografii reportażowej i ilustracyjnej. Posiada szerokie doświadczenie w fotografii studyjnej. Strona autorska: www.pawelduma.com

 

Udostępnij:

6 comments

Zostaw komentarz

Dla weryfikacji, podaj brakujący składnik (liczbę) działania matematycznego: Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.